Agjencia ndërkombëtare e vlerësimit të kreditit Moody’s ka përmirësuar perspektivën e Shqipërisë nga “e qëndrueshme” në “pozitive”, ndërsa ka konfirmuar vlerësimin sovran të vendit në nivelin “Ba3”. Vendimi është bërë publik në rishikimin e datës 18 shtator 2026.
Sipas Moody’s, ndryshimi i perspektivës pasqyron forcimin e pozicioneve fiskale dhe të jashtme të Shqipërisë, si dhe përshpejtimin e zbatimit të reformave strukturore në kuadër të procesit të anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Agjencia vlerëson se ruajtja e këtyre zhvillimeve do të përmirësonte më tej aftësinë e ekonomisë shqiptare për të përballuar goditjet e jashtme. Ndërkohë, vijimi i reformave pritet të mbështesë forcimin e profilit institucional të vendit, përfshirë administratën publike, efektivitetin e politikave fiskale dhe sundimin e ligjit.
Konfirmimi i vlerësimit “Ba3” lidhet, sipas agjencisë, me performancën solide të rritjes ekonomike, nivelet e moderuara të borxhit publik dhe qëndrueshmërinë e ekonomisë shqiptare ndaj një sërë goditjesh gjatë viteve të fundit. Moody’s pret që rritja ekonomike të mbetet solide edhe në periudhën afatmesme.
Për vitin 2026, Moody’s parashikon një rritje reale të Prodhimit të Brendshëm Bruto prej 3.6%, ndërsa për vitin 2027 parashikimi është 3.5%. Agjencia vlerëson se ekonomia shqiptare ka treguar qëndrueshmëri ndaj efekteve të konfliktit në Lindjen e Mesme, ndër të tjera për shkak të mbështetjes së lartë në prodhimin e energjisë nga burimet e rinovueshme.
Në vlerësimin e saj, Moody’s nënvizon gjithashtu disiplinën fiskale të autoriteteve shqiptare dhe forcimin gradual të financave publike. Shqipëria ka regjistruar suficite primare në secilin prej tre viteve të fundit, pas vendosjes së rregullit fiskal që kërkon ruajtjen e një bilanci primar jo negativ.
Deficiti fiskal për vitin 2025 ishte 1.8% e PBB-së, nën nivelin e parashikuar në buxhet, i ndihmuar edhe nga performanca e të ardhurave.
Agjencia parashikon që kombinimi i rritjes ekonomike dhe deficiteve të kontrolluara fiskale të vijojë të ulë gradualisht borxhin e qeverisjes së përgjithshme. Sipas parashikimit të Moody’s, borxhi do të zbresë në 50.2% të PBB-së në vitin 2027, nga 52.9% në fund të vitit 2025.
Në këtë drejtim, agjencia përmend reformat fiskale, zbatimin e Strategjisë Afatmesme të të Ardhurave, përmirësimin e menaxhimit të investimeve publike dhe respektimin e rregullave fiskale, të cilat parashikojnë uljen e borxhit deri në nivelin 45% të PBB-së.
Moody’s vlerëson gjithashtu se rreziqet e likuiditetit të qeverisë zbuten nga aksesi në financime të Bashkimit Evropian dhe institucioneve financiare ndërkombëtare, menaxhimi proaktiv i borxhit dhe baza e qëndrueshme e financimit të brendshëm.
Një tjetër element i evidentuar në raport është forcimi i pozicionit të jashtëm të Shqipërisë. Deficiti i llogarisë korente u ngushtua në vitin 2025 në 0.7% të PBB-së, nga 2.4% në vitin 2024, niveli më i ulët historik sipas vlerësimit të agjencisë. Ky zhvillim lidhet me reduktimin e deficitit tregtar dhe rritjen e suficitit në shërbime, të mbështetur nga performanca e eksporteve të lidhura me turizmin.
Sipas Moody’s, kjo tendencë ka vijuar edhe gjatë vitit 2026, pavarësisht ndikimit të rritjes së çmimeve të energjisë të lidhur me konfliktin në Lindjen e Mesme. Agjencia pret që deficiti i llogarisë korente të mbetet i ulët, mesatarisht rreth 1% e PBB-së gjatë viteve 2026–2027.
Investimet e huaja direkte kanë vijuar të mbeten në nivele të konsiderueshme, rreth 5% e PBB-së në vitin 2025 dhe në tremujorin e parë të vitit 2026. Sipas vlerësimit të Moody’s, këto prurje kanë financuar plotësisht dhe madje kanë tejkaluar nevojat e krijuara nga deficiti i llogarisë korente.
Rezervat valutore janë rritur në mënyrë progresive, duke arritur rreth 7.9 miliardë euro në qershor 2026. Ky nivel ofron një mbulim prej më shumë se shtatë muajsh importe dhe përbën një rezervë të rëndësishme ndaj goditjeve të mundshme të jashtme.
Në raport, Moody’s ndalet edhe te procesi i integrimit evropian dhe ritmi i reformave. Sipas agjencisë, që nga hapja e negociatave të anëtarësimit në vitin 2022, Shqipëria ka krijuar një dinamikë të rëndësishme reformash.
Në maj 2026, Shqipëria shënoi një tjetër hap në këtë proces, kur Bashkimi Evropian vlerësoi se vendi kishte përmbushur piketat e ndërmjetme të Grupkapitullit “Themeloret”, që përfshin institucionet demokratike, reformën e administratës publike, sundimin e ligjit dhe kriteret ekonomike.
Ky zhvillim i hap rrugën Shqipërisë drejt fazës së mbylljes së kapitujve të negociatave, ndërsa financimet e BE-së pritet të vazhdojnë të mbështesin reformat dhe investimet.
Në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, alokimi indikativ për Shqipërinë arrin në 922.1 milionë euro. Moody’s vlerëson se progresi i mëtejshëm në reformat strukturore, i mbështetur edhe nga këto financime, mund të forcojë profilin institucional dhe qeverisës të vendit.
Ndryshimi i perspektivës nga “e qëndrueshme” në “pozitive” nuk përbën një ndryshim të menjëhershëm të vetë vlerësimit “Ba3”, i cili është konfirmuar nga Moody’s. Vendimi i 18 shtatorit sinjalizon se agjencia sheh faktorë që, nëse vazhdojnë të konsolidohen, mund të ndikojnë në vlerësimin e ardhshëm të kreditit sovran të Shqipërisë.
